مىگوييم و پاره‌اى از نتايج تحقيقات علماى اسلام را به‌عنوان نمونه ذكر مىكنيم . رصد اساس هيئت بر رصد است ، مواضع نجوم و حركات آن از روى رصد تعيين مىشود ، رصد پيش يونانىها بسيار مهم بود و آلاتى براى رصد ساخته بودند . در قرن سوم پيش از ميلاد يونانىها در اسكندريه رصدخانه‌اى ساختند كه در دورهء « بطلميوس قلوذى » مؤلف كتاب « مجسطى » به منتهاى عظمت رسيد . رصدخانه اسكندريه تا نهضت اسلام يگانهء دوران خود بود آنگاه مسلمانان در دمشق و بغداد و مصر و اندلس و مراغه و سمرقند و غيره رصدخانه بنا كردند . آلات رصد : در دورهء تمدن اسلامى آلات رصد از ده بيست آلت تشكيل مىيافت كه هركدام براى غرض مخصوصى به كار مىرفت و مهم‌ترين آن به‌قرار زير است : 1 . لبنه : جسم مربّع مسطّحى است كه ابعاد ستارگان و عرض شهرها و ميل كلى با آن تعيين مىشود . 2 . حلقه اعتدالى : حلقه‌اى است كه در سطح دايره معدّل نصب مىشود تا تحويل اعتدالى بدان وسيله تعيين گردد . 3 . ذات الاوتار : چهار استوانه چهارگوشه است كه با آن تحويل ميل معلوم مىشود و منجم را از حلقهء اعتدالى بىنياز مىسازد . 4 . ذات الحلق : اين آلت از حيث شكل و فايده بزرگ‌ترين و مهم‌ترين آلات رصد محسوب مىشود و عبارت از حلقه‌اى است كه به‌جاى منطقه فلك البروج به كار مىرود و حلقه ديگرى كه به‌جاى مارة الاقطاب استعمال مىشود . اين دو حلقه را به نسبت تقطيع و تنصيف بر يكديگر سوار مىكنند و ديگر حلقه